Posted on

De zin en onzin van ‘slimme honden’

Slimme Honden

De intelligentie van onze trouwe viervoeters is een veel betwist onderwerp: de een zegt dat honden superslim zijn, de ander zegt dat honden alleen maar bevelen opvolgen. Maar waarom denken wij eigenlijk dat honden slim zijn?

Typen intelligentie

Er zijn de laatste decennia vele onderzoeken geweest waarbij gekeken is naar de hersenen van onze viervoetige vriend. Zo weten we dat honden honderden woorden kunnen leren, dat ze begrijpen waar het baasje naar wijst en dat je hem geweldige trucjes aan kunt leren.

Psycholoog Stanley Coren stelde in 1994 drie typen honden-intelligentie vast. Om te kijken of een ras ‘slim’ is, kan er bijvoorbeeld gekeken worden naar hoe goed de hond is in datgene waar hij voor gefokt is. Het tweede type intelligentie is gebaseerd op de mate waarin de hond in staat is om zelfstandig problemen op te lossen en te leren van eerdere gebeurtenissen. Het laatste type kijkt naar hoe goed de hond is in het aanleren van commando’s en andere dingen van mensen.

Honden kunnen woorden leren

Veel lijstjes met ‘Top 10 slimste honden’ baseren hun uitkomsten op hoe goed een hond een nieuw commando aanleert. Hoe goed luistert en volgt hij deze commando’s? Het lijstje wordt dan al snel gevuld. Met name rassen die gefokt zijn om zich volledig te richten op de baas, scoren hier hoog. Denk aan Border Collies en andere herdershonden, deze honden moeten namelijk heel goed naar de baas luisteren willen de schapen op tijd binnen zijn. Ook waakhonden als Dobermans vallen in deze categorie.

De gemiddelde hond kan wel 165 woorden leren, terwijl de slimste honden een woordenschat kunnen hebben van maar liefst 250 woorden. Hier vallen natuurlijk commando’s onder die je jouw hond leert, maar honden zijn ook in staat om de namen van speeltjes te leren. Honden doen dit door een nieuw commando te koppelen aan een nieuw object. Als jij hem vraagt een speeltje te pakken met een woord dat hij niet kent, snapt hij door het proces van eliminatie het nieuwe speeltje tussen de oude speeltjes vandaan te halen.

Slimme Honden

Honden kunnen gebaren en emoties begrijpen

Naast woorden kunnen veel honden ook gebaren begrijpen. Een hond begrijpt dat wanneer jij ergens naar wijst, hij naar dat punt moet gaan en niet naar jou (en de wijzende hand) moet lopen. Maar wist je dat honden dit ook kunnen door te kijken waar jij naartoe kijkt? Probeer het maar eens uit: verstop een beloning ergens en kijk ernaar. Snapt jouw hond waar het snoepje verstopt ligt?

Uit onderzoek is gebleken dat honden en mensen stemmen op dezelfde manier verwerken. Beiden hebben een “stemgebied” in de hersenen, dat emotionele geluiden verwerkt. Een hond is dus in staat om te begrijpen wat jij bedoelt door de emotie in de stem te interpreteren. Als jij vrolijk binnenkomt, merkt hij aan jouw stem dat jij in een vrolijke bui bent. Hetzelfde geldt voor verdriet: als jouw hond jou hoort huilen, zal hij naar je toe komen om te kijken wat er mis is.

Slimme Honden

De intelligentie zit in de neus

Naast de ‘Top 10 Slimste hondenrassen’ zijn er natuurlijk ook lijstjes over de domste rassen. Interessant om te zien is dat er in deze lijstjes vaak rassen staan, zoals de Bloedhond en de Borzoi, die zijn getraind voor de jacht, met name op geur of zicht. Maar betekent dit nu dat honden die liever naar hun neus dan naar hun baas luisteren, echt dom zijn? Er zijn onderzoekers die twijfelen aan de uitkomsten van intelligentietests bij honden. Omdat deze tests vaak gebaseerd zijn op de gehoorzaamheidsintelligentie, vallen honden als de Bloedhond buiten de top 10. Toch blinken deze honden uit in datgene waarvoor ze gefokt zijn. Of een hond slim gevonden wordt of niet, hangt dus totaal af van de definitie van intelligentie.

Veel hondenrassen die onder de ‘domste honden’ vallen, worden juist in die lijst genoemd vanwege hun eigengereidheid en hun vermogen om zelf problemen op te lossen. Bovendien excelleren ze in datgene waarvoor ze gefokt zijn. Deze ‘domme honden’ zijn dus eigenlijk heel slim, volgens Cordens andere typen intelligentie. Deze honden luisteren misschien niet altijd goed naar jouw commando’s, maar is een hond die zelf een oplossing verzint niet eigenlijk veel slimmer?